<title_newspaper="Tygodnik Powszechny">
<title_article="Pieją koguty">
<author_1="Leopold Tyrmand">
<language="pl">
<style="press">
<year="1951">
<month="2">
<date="1951-02-04">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Niewiele wiedzieliśmy dotąd w Polsce o literaturze sąsiedzkiego narodu litewskiego, związanego z nami i naszą kulturą tysiącem węzłów. Był to błąd, jeden z wielu dotkliwych błędów niedawnej przeszłości, ujawniający się łatwo w konkretnych przykładach, które dogłębnie przeczą naszym omyłkowym pojęciem i wyobrażeniom. Teatr Kameralny zademonstrował nam ostatnio współczesną, powojenną sztukę litewskiego pisarza średniego pokolenia, którą poziom artystyczny, bogactwo treściowe i dojrzałość formalna stawiają wysoko w hierarchii: oglądanych przez nas w Warszawie utworów dramatycznych; a twierdzenie, że w zestawieniu z naszą powojenną twórczością dramatyczną sztuka Józefa Bałtuszisa może śmiało konkurować z najwybitniejszymi pozycjami, nie będzie twierdzeniem zbyt ryzykownym. Utwór litewskiego pisarza tkwi korzeniami swymi w jednej z największych tradycji europejskich — w szerokim i głębokim nurcie literatury chłopskiej. Sztuka "Pieją koguty" pochodzi z tego samego pnia i przynależy do tego samego kulturowego klanu, co twórczość Bjornstjerne Bjórnsona i Reymonta, Sudermanna i Iwana Franko. Ogromny, bogaty świat, pełen własnych, trudnych spraw, z których na pierwszy plan wybija się namiętne umiłowanie ziemi i specyficzna moralność rodzinna — świat ten znajduje u Bałtuszisa wyraz pełny i wszechstronny, równie niemal mocny i precyzyjny, jak w najlepszych osiągnięciach swych tematycznych poprzedników. Tak piać o wsi może tylko człowiek przynależący do narodu, w którym chłopstwo jest elementem ważkim, jeśli nie dominującym, trudno zaś o lepszy przykład narodu chłopskiego którego istota i problematyka w większym stopniu zamykałaby się w pojęciu wsi, niż Litwini. Fakt tedy, że litewski pisarz dał nowy, bardzo wybitny utwór o chłopach, wydaje się dobrze i logicznie ugruntowany. Aby ukazać prawdę o środowisku i o samych ludziach, Bałtuszis posłużył się metodą, którą przyjęło się ostatnio nabywać realizmem krytycznym. Rzecz dzieje się przed wojną. 
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 
